مقصود از [ نفس معصومه ] آنست كه اتلاقش جايز نيست چه آن كه [ معصوم ] از [ عصم ] به معناى منع اخذ شده است . و بعد از [ المتكافئة ] مىافزايند : يعنى نفسى كه از بابت قصاص اخراج مىكنند با نفس مزهق لها ( نفسى كه جنايت بر آن وارد شده ) در اسلام و حريّت و غير اين دو از ملاحظات و اعتباراتى كه انشاء اللّه بعدا خواهد آمد بايد متساوى باشد . و بدنبال [ عمدا ] مىفرماين : اين كلمه قيد است براى [ اذهاق ] يعنى ازهاق نفس و قتلى را كه جانى مرتكب شده در حالت عمد بوده باشد و تفسير آن انشاء اللّه به زودى خواهد آمد . و در ذيل [ عدوانا ] چنين مىنگارند : مرحوم مصنف به اين قيد احتراز جست از كسى كه مقتول واقع شده ولى از جهت قصاص چه آنكه بر آن تعريف صادق است امّا در آن عدوان و ظلمى نبوده لاجرم بقيد مزبور مقتول از باب قصاص خارج مىشود . و ممكن است بگوئيم آن را با قيد [ المعصومه ] بايد از تعريف خارج دانست چه آنكه غير معصوم اعم است از اينكه بالاصل و ذاتا عصمتى برايش نباشد همچون كافر حربى كه واجب القتل است يا عدم عصمت بر او عارضى باشد نظير مسلمانى كه محقون الدّم بوده و بحسب اصل شرع ريختن خونش حرام و ممنوع است ولى بواسطه قتل عمدى كه مرتكب شده ميتوان او را به قتل رساند و بدين ترتيب عصمتى براى خونش نمىباشد . ولى در عين حال بايد بگوئيم مقصود مرحوم مصنف از [ معصومه ] نفسى است كه اذهاقش براى همه مباح نيست ، بنابراين همين كه اذهاق نفسى